يادوبود:

خاطرهء تابناک وماندگار

احمد ظاهر اين هنرمند زمانه ها

نویسنده محترم صدیق- وفا

مرد نميرد به مرگ، مرگ ازاو نام جُست

نام چو جـــاويد شد مردنش آسان کجاست

بيست وهشت سال از خاموشی احمــــــــــد ظاهر ميگذرد، 24 جــوزای 1358(خ)

در منطقهء چپراق نزديک به علاقداری سالنگ روستـــائيانی که احمـــــــــد ظاهر را می شناختند، جسد بی جانش را يافتنــــــــد که زخم هــــــــــــای کاری در پيشانی اش داشت،

اين واقعه در آن زمـان که مصادف به روز سالگرد وی بود، يک حادثهء ترافيکی اعلام

شد، اما برخی آگاهان ادعا مينمايند که آواز خوان نامـــــــــــدارشان "ترور" شده است، بدينترتيب شگوفهء از بهارستان موسيقی کشور خميده شد؛

" به هر بهار برآرد گلی زبوستان سر

گلی برفته که نيايد به صد بهار ديگر!!"

تاکنــــون گزارش رسمی که بيانگر اين ادعا باشد انتشارنيافته، اما در کتــابی که به وسيلهء ژورنالست شناخته شده رازق مأمـــون به رشتهء تحرير در آمـــــــــده، مسألهء به" دادگاه کشانيدن"، "عاملان قتل احـمد ظاهر" مطرح گرديده است، قدر مسلم آنست که پروندهء مرگ احمـــــــــد ظاهر نيازی به دادگاه و ثبوت ندارد، اوخودشــاهد زنده گی ومرگ خود است.

احمـــــد ظاهردر24جوزای 1325 چشم بدنيــــــــــا گشود، 15 سال در عالم موسيقی پاگذاشت، موسيقی را از آموختن ونواختن ُفلـــوت آغــــــاز کرد، به اکورديــــون پرداخت وبلبـــــل حبيبيه شد، اولين گروه آمــــــاتوران را ساخت، در کابل تايمز وافغـــــان فلم کار کرد ودرسال 1351(خ) لقب بهترين آواز خـــوان سال را کمــــائی کرد، او نخستين کسی بود که در آهنگـهـــــايش از وسايل موسيقی برقی اروپائی کار گرفت، که ميتوان وی را يکی از بنيـــان گذاران موسيقی پاپ در افغانستان دانست.

احمد ظاهر در مصاحبه با خبر نگاران گفته بود:

" تنهـــا آرزويم اين است که مردم وهموطن من شـــــــــــاد ومسرور باشند" وی افزوده بود" من با مسألهء ابداع وابتکارو نوآوری در هنــــــر ارزش قايلم،دوست ندارم هميشه با کـــــهنه بسازم،بلکه در راه نوآوری ها وابتکارات تازه روانم" در ســـال 1351 (خ) هنگامی که بدريافت لقب آواز خوان سال مفتـــــــخر شد در گفتگو با خبـــــرنگاران گفته است؛ " می کوشم موسيقی غرب وشرق را باهـــم در آميــــزم وآشتی بدهم ودراين راه، پيشگام تر از ديگران بوده ام".

واقعاً احمد ظاهر با نوآوری در موسيقی سرو کار داشت،همين نو پسندی وی بودکه آهنگهای دلپذير و نواهای دل انگيزش تاکنون سرآمد روزگاراست وهرگز کهنه نميشود، دليل آن روشن است؛ چون بااحساس وعواطف شنونده، باعشق ها، دلبستگی ها،خاطره های شيرين وتلخ، اميدها وهمچنان رنجـها، درد ها ،ياس ها، هراس ها ، سر خورده گي هــای انسان پيـــــــــوند می خورد؛ بنابرآن پاک ترين واصيــــــل ترين عواطف را زند ه ميساخت وحـــــالاهم ازهمـــــان کيفيت وشايسته گی برخوردار است وطرف پذيرش همه قرار دارد .

احمد ظاهر ترانه های جان پذيروآهنگهــــــای دلنشين بزرگان فرهنگ وادب حوزهء تمدنی ما چون؛ مولانای بلخ،حافظ وسعـــدی شيرازی،عمرخيام،ابوالقاسم لاهوتی،اقبال لاهـــــــوری،رهی معيــــــری،فروغ فرخ زاد،خاقــــــــــــانی،استادخليل الله خليـــــــــلی،

صوفی عشقری،شايق جمـــــــــــال و ديگران را جانانه سرود وادأکرد، آوازاحمــد ظاهر مرزهـــــای سياسی وفرهنگی را در نورديده است،او نه تنها در افغانستان عزيز بلکه در کشورهای همــــــجوار چون تاجکستان،ايران،ازبکستان،پاکستان وساير جمهــــــــوريت هــــای آسيای ميانه وحتا شرق ميانه هواخواهان زيادی داشت ودارد، آری احمــــد ظاهر جزء تاريخ وفرهنگ مردمان منطقهء ماست وبه همهء ساکنــــــان اين حوزه تعلق دارد، احمد ظاهررا انگليس ها،امريکائی ها واروپائی ها از فرط علاقه واحترام بنام " الويس پريسلی افغانستان" ناميده اند.

احمدظاهرالقاب"بلبل حبيبيه"،"بنيــــــــان گذار موسيقی آماتور"،"ترويج دهنـــــدهء موسيقی پاپ در افغانستان"،"آواز خوان سالهـــــــــا"،"هنرمند محبوب وشهير شرق"، "رامشگر بزرگ شرق"،"سلطان قلب ها"،"هنرمنــد زمانه ها"، "هنرمندفقيد" و دهها وصدها چنين افتــــخارات را بدست آورده است که بيشترينه آنرادوستــــــــداران وشنونده هايش به وی تفويض نموده اند تا مقامهــــــای دولتی ورسمی ورنه جــــــــــــای داشت تا حکومت ها هريک در زنده نگهـــــــداشتن خاطرهءماندگار وتابناک اين ستــارهءدرخشان موسيقی افغانستان واکنش ها واقدامـــــــــاتی ميداشتند که بادريغ گمرنگ وناچيز است .

آری احمـــــــد ظاهر با خدمـــــــــات بزرگی که در عرصهء موسيقی کرد وشايسته گی بيشماروبينظيری که داشت حقی بالای هريک ما دارد که بايد آنرا اداء نمائيم.

احمد ظاهر حق دارد که هموطنانش، دوستان وحاميانش نه تنهـــــــــا خاطرهءوی را با تدوير محافل، گردهمائی ها( چون محفل بزرگداشت بيست وهشتمين سال درگذشت احمد ظاهر که به همت فرهنگی وارسته وژورناليست شناخته شده خانم فريبا شمال واشتراک شماری از هنرمندان وآوازخوانان همدورهء احمد ظاهردر سال روان در شهر هامبورگ کشور آلمان برگذار يافت ودرآن جمع غفيری ازهنردوستان وهواخواهان احمــــــــدظاهر اشتراک ورزيده بودند،چنانچه اين برنامه که به شکل زيبـــــــای آن از طريق تلويزيون جهانی آريانا بازتاب يافت، مايه خشنودی اهل فرهنک رافراهم ساخت وکار قابل ستايش را همه کسانی که در تدوير وبازتاب آن سهم شايسته داشتند، انجام داده وگوشهء از دين خويشرا در برابراين هنرمند زمانه اداء نمودند) وساير چنين فعاليت ها گرامی دارند،بلکه با نوشتن کتب( چون کتاب" فقط صـــــــــدا ميمــــــــــاند "منتشره پشاور پاکستان،کتاب پژوهشی "رازق مأمون "،مجموعه "باز آمدم"انتشاريافتهء سغد تاجکستان)، ساختن فلم ها چون( فلم هنری احمد ظاهر بنام " الماس شرق" ساختهء مشترک اتحــــــــاديهء سينماگران افغانستان ومؤسسه دولتی" تاجيک فلم "به همت جوانشير" حيدری " ولو بنابر محدوديت امکان ها وشرايط مسلط کنونی ازنگاه منتقدان سينمائی از کيفيت لازم برخوردار نيست )،انکشاف ووسعت سايت انترنيـــــــتی اختصاصی احمد ظاهر (هرچند چنين سايتی به همت شماری ار هنـــردوستان ايجاد شده ولی بائيست تقويه ورشد داده شود) وگسترش چنين فعاليت های فرهنگی که شايستهء مقام هنـــــری وی باشد مبادرت ورزند واز وی ياد کنند. در اين جا لازم به تذکر ميـــــــــــــدانيم که سعی وتلاش گردد تا مقامهــــــای رسمی داخل کشوربه اين امر ملتفت شوندکه؛ ساختن مينار يادگاری احمد ظاهر،طرح نشان هــــاومدال های هنری به نام احمد ظاهر، نصب تصاوير بزرگ وی در تالارهــــــای هنری وهم چنان نام گذاری جادهء بنام احمد ظاهروهمچنان ترميم اساسی مقبرهء وی ضرورت زمان است و ميتواند فروگذاشت حکومت های پيشين راتا حدودی جبران کند.

من بدين باورم که شناخت همه جانبهء هنری احمد ظاهر فقيـــــد مستلزم پژوهش وکاوش بيشتر است،هريک از سروده های وی انبوهی از پرداخت ها،قصه ها ،زوايایی هنری ومسلکی وبرداشتهـــــــائی دارد که نمی توان همه را دريک پيام مختصر گنجانيد ومورد بررسی قرار داد،روی همين نيازمنـــدی است که برخی نکات نظر پيشکش واميد ُبرده ميشود که مورد توجه پژوهشگران واقع گردد. اکنــــون که در گوشه هايی از گيتی درداخل کشور وبيرون مرزی در عــــالم غربت از خاطرهء در گذشت احمد ظاهر با تدوير گردهمائی هــا تجليل بعمل مي آيد، با اغتنام فُرصت اين پيشنهــــــاد را تکرار مينمايم تا پژوهشگران، نويسنده گان،ژورنالستان، اهل فن ومسلک موسيقی همچـــو رسالت را با جمعبندی داشته های هنری احمد ظاهر آغاز وآنرا ادامه دهند تا از يکطرف خاطرهء وی واقعاً ماندگار شود واز جانبی هم دين خويش را دربرابر چنين هنر مند ولو در سطح نازل اداء وکاسته باشيم .

اينک پيشنهادها مشخص تر مطرح ميشود:

1) ايجاد نهــــــــــــــاد يامرکز پژوهش آثارو شخصيت هنری احمـــــــــد ظاهر،در چنين مرکزميتوان ازشماری پژوهشگران عرصه های هنری،حقوقی وفرهنگی دعوت بعمل آيد تا با مُساعی مُشترک شان همه داشته هــــای هنـــــری وی را جمعبنـــــــــدی وبحيث يک مجموعهء والای هنری پيشکش نمايند، همچنــــــان همين مرکز مسألهء چگونگی مرگ مرموز وی را نيز مورد کاوش ومطالعه قراردهد.

2) اين مرکز ميتواند چگونگی برپائی موزيم احمـــــــــد ظاهر را مــــــــورد مطالعه قرار دهــــد،سايت انترنيتی(رايانه ای) آنرا گسترش دهد،ساختن فلم هـــــــای هنری اززنده گی احمـــــــدظاهر را تحت کار ورهنمائی گيرد،مسألهء طرح وديزاين مجسمهء يادگاری احمد ظاهر را، همچنان طرح نشان ها ومدال هـــــا وجوائز هنری بنام احمد ظاهر رادر معرض کانکور گذارد وتوجه مقامهـــــــــــــای رسمی ودولتی افغانستان را درين راستــــــــا جلب نموده، دلايل اين امر را بيـــــان وآشکار سازد، تا آنکه اين طرح جامهء عمل بپوشد.

3) چنين اقدامات از يکسو ظرفيت ونيات هنر دوستانه وعاطفی شماری از اهـــــل دانش وفرهنگ را در حمايت از احمــــــــــــد ظاهر ُمتــــــــجلی ميسازد واز ُسوی ديگر موجب ُدرخشش هرچه بيشتر چهرهء ُدرخشان هنری احـمــــــــــد ظاهر گرديده ومايهء تشويق وترغيب ساير هنرمندان ونسل جوان ميگردد.

" مردی رفت و گريه ای بجا ماند

شهر در سکوت او تنــــها ماند"

احمد ظاهر از ديده ها رفت ولی از دلها نرفت

روانش شاد وخاطره اش جاودانه باد !